Rozbudowa i aranżacja willi w Monako

Dominujące typy własności prywatnej to mieszkanie we wspólnocie, penthouse w kondygnacji najwyższej i pied-à-terre — nie dom wolnostojący. Brakuje właśnie gruntu. Od lat sześćdziesiątych Księstwo odpowiadało na swój wzrost dwoma środkami, które należą wyłącznie do niego: rozszerzeniem w stronę morza, z czego powstała dzielnica Fontvieille, oraz budową wzwyż. W skali prywatnego mieszkania zysk bierze się zatem z istniejącej powłoki — zamknięta loggia, odzyskana kondygnacja szczytowa, dolny poziom przywrócony życiu.

Księstwo prowadzi spis około 110 budynków i 41 znamienitych elewacji objętych ochroną, a wzmianka o budynku znamienitym stanowi tu stopień najbardziej wiążący w kwestii zmiany albo rozbiórki z odbudową. Zanim się rysuje, trzeba więc wiedzieć, jaki status nosi budynek. Regulamin wspólnoty i zarządca tworzą drugi poziom ograniczeń, odrębny od pozwolenia administracyjnego: godziny, ochrona części wspólnych, rezerwacja dojazdów.

Księstwo nie podlega francuskiemu kodeksowi urbanistycznemu: nie obowiązuje w nim ani ustawa nadmorska, ani francuski reżim otoczenia zabytków. Urbanistyka, budownictwo i drogi podlegają Ordonansowi Suwerennemu nr 3.647 z 9 września 1966 roku, ze zmianami, uzupełnionemu Ordonansem Suwerennym nr 4.482 z 13 września 2013 roku dla sektora dzielnic uporządkowanych. Żadne rozumowanie wzięte z prawa francuskiego się tu nie przenosi i to jest pierwsza rzecz do ustalenia przed projektem rozbudowy.

Wniosek o zezwolenie na wzniesienie lub rozbiórkę musi być podpisany przez architekta wpisanego na listę Izby Architektów Księstwa; jego rozpatrzenie należy do Dyrekcji Perspektywy, Urbanistyki i Mobilności. Wnioski bada komitet doradczy, który wypowiada się z uwagi na ustawy i regulaminy, warunki estetyczne planowanej realizacji, interes ogólny oraz odniesienie do historii Monako. Projekt rozbudowy oceniany jest tu w formie nie mniej niż w prawie.

Terytorium obejmuje około dwóch kilometrów kwadratowych w całości zabudowanych: nie ma tu praktycznie żadnej wolnej powierzchni na zaplecze budowy, na składowanie materiałów ani na plac manewrowy. Sieć drogowa jest wąska, o dużym spadku, w znacznej mierze zdublowana budowlami podziemnymi i parkingami, co ogranicza postój sprzętu i czasowe zajęcie przestrzeni publicznej. Na terytorium nie eksploatuje się żadnego surowca mineralnego: wszystkie materiały przyjeżdżają drogą, zamawia się je co do sztuki i nigdzie nie da się ich składować.

Na pierwszej linii morza osad solny jest bezpośredni: ślusarka, balustrady i okucia nowego tarasu dobierane są tu w gatunku morskim, przy czym A4 / 316L z molibdenem trzyma się wyraźnie lepiej niż A2 / 304. Taras, kondygnację szczytową czy poziom dolny zyskuje się dopiero wtedy, gdy konstrukcja jest pewna — to roboty konstrukcyjne i ogólnobudowlane mówią, co strop jest w stanie przejąć. Kompleksowa renowacja doprowadza potem całość do jednego poziomu wymagań, a wykończenia i rozwiązania na miarę dają nowej bryle materię dawnej. Tak właśnie odpowiadają sobie nasze rzemiosła w Monako.