Rozbudowa i aranżacja willi na Cap d’Antibes

Teren o wybitnych walorach dziedzictwa Antibes jest urządzeniem wieloobszarowym, a jednym z jego obszarów jest obszar przylądka, oznaczony literą G. Dzieli się on na strefę centralną GA, z sektorami GA1 wokół La Garoupe i GA2 na wybrzeżu południowym; strefę styku GB, w czterech sektorach; strefę towarzyszącą GC; oraz M, pas nadbrzeżny. Regulamin stawia całemu przylądkowi dwa wyraźne cele: chronić i uwydatniać dziedzictwo architektoniczne i krajobrazowe oraz zachować istniejące gęstości, w szczególności stosunki między przestrzeniami zabudowanymi a zazielenionymi. Zamysł powiększenia zaczyna się zatem od rozpoznania swojego sektora.

Sektor niesie bowiem liczby. Dla zapewnienia równowagi między zabudową a zielenią regulamin ustala najmniejszy udział wolnych przestrzeni obsadzonych w gruncie rodzimym i największą powierzchnię zabudowy: w GA1 i GA2 — co najmniej 85 % gruntu rodzimego, najwyżej 10 % komunikacji, 5 % powierzchni zabudowy; w GB1 — 70 %, 20 % i 10 %; w GB2 — 80 %, 13 % i 7 %; w GC — co najmniej 70 % gruntu rodzimego. Każdy zamysł może zostać odrzucony, skoro tylko narusza równowagę krajobrazową miejsca. Te trzy liczby rozstrzygają o wielkości realizacji, zanim nakreślona zostanie choć jedna linia.

Reżimy nie są te same od strefy do strefy. W strefie centralnej nowe budowle są co do zasady zakazane; dopuszczalna pod warunkiem jest jedynie rozbudowa istniejącego budynku — przylegająca do bryły głównej lub nie, lecz zobowiązana zharmonizować się z jej kubaturą i wyglądem. W strefie towarzyszącej nowa budowla znów staje się możliwa, pod warunkiem że nie podważa percepcji i jakości krajobrazowej, i z powierzchnią zabudowy ograniczoną do 10 % powierzchni działki. Wysokość jest tu ograniczona do siedmiu metrów, mierzonych od okapu dachu do najniższego punktu budowli na poziomie terenu rodzimego.

Regulamin wprost nazywa zagrożenie: aby wartość krajobrazowa miejsca nie została naruszona przez budowle powstałe z podziałów działek. Otwiera natomiast drogę, o której niewielu właścicieli wie — usunąć zabudowę rozproszoną i odbudować te powierzchnie zgrupowane na jednej powierzchni zabudowy. Droga ta trzyma się trzech warunków łącznych: wykazać, że zgrupowanie nie naruszy ogólnej jakości krajobrazowej; zaproponować rozwiązania kompensujące, poprawiające pokrywę roślinną jednostki gruntowej; oraz przedstawić bilans powierzchni kondygnacji przed i po, przy stałym metrze kwadratowym. Zyskać kubaturę tam, gdzie się chce, znaczy zatem zrzec się jej gdzie indziej.

Jedno uściślenie zmienia odczytanie wszystkiego, co poprzedza. Tereny chronione podlegają własnemu ustawodawstwu i z tego tytułu są wyłączone z granic terenu o wybitnych walorach dziedzictwa — zarówno dzielnice objęte ochroną od 1913 roku, jak i morskie dobro publiczne, objęte ochroną rozporządzeniem z 30 października 1958 roku. Dwa odrębne reżimy dzielą zatem przylądek między siebie: tablice gęstości nie obowiązują tam, gdzie stosuje się reżim terenów chronionych, i nie sposób rozumować o działce, nie wiedząc, któremu z dwóch podlega. Do tego dochodzi prawo nadbrzeżne: pas stumetrowy i reżim przestrzeni bliskich brzegu nabierają, na wąskim wysunięciu w morze, szczególnej ostrości.

Pozostaje sposób. Przylądek jest niskim i szerokim wysunięciem w morze, bez stromej rzeźby sąsiednich półwyspów: posiadłości leżą tu raczej na zalesionym płaskowyżu niż na stopniowanych tarasach, wielkimi działkami, często z oficynami. Powiększenie myśli się tu chętniej konstelacją niż pojedynczą bryłą: przebudować budynek gospodarczy, przekształcić pawilon, postawić apartament gościnny z dala od domu. Murowane ogrodzenia i bramy są tu realizacjami samodzielnymi: tworzą front zabudowy widoczny z drogi. Roboty konstrukcyjne i ogólnobudowlane dają posadowienie, renowacja klasy premium uzgadnia dom i jego oficyny, wykończenia i rozwiązania na miarę dają nowej bryle materię willegiatury. Nasze rzemiosła na Cap d’Antibes trzymają się w tej ciągłości.