Roboty konstrukcyjne i ogólnobudowlane w Villefranche-sur-Mer

Dawna tkanka starego miasta jest przyległa, wysoka i wąska, często sklepiona w przyziemiu: obciążenia schodzą tu w sposób ciągły z jednego budynku na drugi. Otwarcie ściany nośnej nigdy zatem nie dotyczy jednego tylko lokalu. Sklepienia, łuki i kamienne schody stanowią dominujący język konstrukcyjny starego centrum, a ingerencja niemal zawsze dotyka tu elementu pracującego. Muru tego rodzaju nie rozpatruje się jak szkieletu: trzyma się on swoją geometrią, pracą na ściskanie, a przejąć trzeba nie samo obciążenie pionowe, lecz rozpór łuku. Stemplowanie bada się tu dłużej, niż układa się nadproże.

Średniowieczna tkanka w stałym kontakcie z gruntem i wilgocią zatoki niesie nawracające ryzyko podciągania kapilarnego u podstawy murów. Dla stanu surowego pytanie dotyczy nie wyglądu, lecz spójności: zaprawa wapienna wypłukana na pierwszych warstwach muru traci nośność, kamienie licowe się obluzowują, a ingerencja podjęta wyżej opiera się na tym, co uznano za zdrowe. Badamy więc podstawę, zanim tkniemy szczyt, i przywracamy murowi reżim odparowania, zamiast go zamykać. Dawnego muru nie uszczelnia się: pozwala mu się wyschnąć.

Na zboczach to kamienne mury oporowe — restanques — niosą tarasy i warunkują każdy projekt zagospodarowania zewnętrznego. Ich stan jest konstrukcyjnym warunkiem wszystkiego, co nastąpi: tarasu nie traktuje się niezależnie od muru, który go niesie. Mur oporowy, który się przesunął, czyta się najpierw w posadzce, w pęknięciu wracającym w to samo miejsce, w spoinie otwierającej się z sezonu na sezon. Otwieramy więc od dołu — podstawa odsłonięta, drenaż zbadany, wyloty odwodnienia sprawdzone, ława wysondowana. Mur oporowy nie ostrzega: trzyma, a potem przestaje trzymać.

Gmina należy do strefy sejsmiczności 4, zwanej umiarkowaną, w rozumieniu dekretu nr 2010-1255. Na terenie płaskim ta dana przekłada się na rozwiązania konstrukcyjne i na ciągłość wieńców. Na zboczu łączy się ze spadkiem i rozmowa staje się inna: masa dodana u góry skarpy, poziom zagłębiony z trzech stron, wewnętrzna ściana nośna usunięta w przyziemiu domu schodkowego nie są oceniane tak jak na równinie. Zdejmujemy więc kontekst terenu przed kontekstem budynku i sięgamy po biuro projektów konstrukcyjnych, gdy tylko ingerencja obejmuje stateczność całości, a nie pojedynczy element.

Posiadłości na zboczach obsługują serpentyny o dużym spadku, gdzie długość pojazdów i promień skrętu rozstrzygają o doborze środków na długo przed budżetem godzin. To rozstrzyga o wszystkim, co waży: o wymiarze szalunków, o długości zbrojenia, o sposobie podania betonu, o miejscu kontenera. W starym mieście uliczki, schody i sklepione przejścia wykluczają sprzęt; ręczne przenoszenie materiałów i wywóz gruzu tą samą drogą zmuszają, by zaplanować realizację w elementach, które przejdą. Stempel, profil, worek spoiwa: co nie wejdzie, tego się nie ułoży, a rozstrzyga się to przy pomiarze, nie przy dostawie.

Konstrukcja zrozumiana, zanim się jej dotknie — to właśnie pozwala później kompleksowej renowacji otworzyć widoki na zatokę bez osłabienia sąsiada, wykończeniom i pracom na miarę położyć się na stabilnych podłożach, a rozbudowie lub basenowi zaistnieć na zboczu. Wszystkie nasze rzemiosła w Villefranche-sur-Mer zaczynają się właśnie tam.